काठमाडौं । नेकपा (एमाले) ले पार्टी अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई पक्राउ गरिएको घटनाको विरोधमा देशव्यापी आन्दोलनको घोषणा गरेको छ। मंगलबार बसेको पार्टीको केन्द्रीय सचिवालय बैठकले चरणबद्ध आन्दोलनका कार्यक्रम सार्वजनिक गर्दै सरकारविरुद्ध सशक्त राजनीतिक दबाब सिर्जना गर्ने रणनीति अघि सारेको हो। बैठकपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै महासचिव शंकर पोखरेलले ओलीको गिरफ्तारीलाई “प्रतिशोधपूर्ण र बदला–प्रेरित” भन्दै त्यसको कडा विरोध गर्ने निर्णय भएको जानकारी दिए। उनले सरकारले शान्तिपूर्ण आन्दोलनमाथि प्रहरीमार्फत दमन गरेको आरोप लगाउँदै एमाले अब देशव्यापी रूपमा सडक संघर्षमा उत्रिने बताए।

एमालेले आन्दोलनलाई तल्लो तहदेखि केन्द्रसम्म विस्तार गर्ने रणनीति बनाएको छ। पार्टीका अनुसार चैत २५ गतेसम्म जिल्ला तहमा आन्दोलन केन्द्रित बृहत कार्यकर्ता भेला आयोजना गरिनेछ। त्यसपछि चैत २८ गते देशभरका सबै पालिकामा विरोध प्रदर्शन गरिने कार्यक्रम तय गरिएको छ। यसले स्थानीय तहसम्म आन्दोलनको सन्देश पु¥याउने र कार्यकर्तालाई सक्रिय बनाउने लक्ष्य राखिएको छ। त्यसैगरी वैशाख ३ गते वडा तहमा भेला गर्ने कार्यक्रम रहेको छ, जसले आन्दोलनलाई अझै गहिराइमा पु¥याउने अपेक्षा गरिएको छ। वडा तहसम्म कार्यक्रम विस्तार गर्नुले एमालेले आफ्नो संगठनात्मक संरचना पूर्ण रूपमा परिचालन गर्ने संकेत दिएको राजनीतिक विश्लेषकहरू बताउँछन्। 

एमालेको आन्दोलन क्रमशः प्रदेश र केन्द्रतर्फ केन्द्रित हुँदै जानेछ। वैशाख ७ गते सबै प्रदेश राजधानीहरूमा विरोध प्रदर्शन आयोजना गरिनेछ। यस कार्यक्रममार्फत प्रदेश स्तरमा सरकारविरुद्ध व्यापक जनदबाब सिर्जना गर्ने पार्टीको योजना रहेको छ। अन्ततः वैशाख १२ गते काठमाडौँमा विशाल विरोध प्रदर्शन तथा आमसभा आयोजना गरिनेछ, जसलाई एमालेले निर्णायक शक्ति प्रदर्शनका रूपमा लिएको छ। महासचिव पोखरेलका अनुसार चैत २४ गते सबै जिल्ला कमिटीले बृहत कार्यकर्ता भेला आयोजना गर्ने निर्णय यसअघि नै गरिएको थियो, जसले आन्दोलनको प्रारम्भिक आधार तयार गर्नेछ। उनले आन्दोलनलाई शान्तिपूर्ण तर प्रभावकारी बनाउनेमा पार्टी प्रतिबद्ध रहेको बताए। 

एमालेले आफ्नो आन्दोलनलाई केवल पार्टीस्तरमा सीमित नराखी जनसंगठनहरूलाई समेत सक्रिय रूपमा परिचालन गर्ने निर्णय गरेको छ। सरकारद्वारा विद्यार्थी तथा पेशागत संगठनहरूसम्बन्धी गरिएका गतिविधिहरूलाई समेत मुद्दा बनाएर सबै जनसंगठनहरूले आ–आफ्नो ढंगले आन्दोलनका कार्यक्रम सञ्चालन गर्नेछन्। यसले आन्दोलनलाई बहुआयामिक बनाउने र विभिन्न क्षेत्रका नागरिकलाई जोड्ने उद्देश्य राखिएको छ। यसैक्रममा एमालेले जनसंगठन संयन्त्रको बैठक पनि बोलाएको छ, जुन भोलि बिहान ११ बजे पार्टी कार्यालयमा बस्नेछ। उक्त बैठकले आन्दोलनलाई अझ प्रभावकारी बनाउने रणनीति तय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। राजनीतिक संवादलाई पनि समानान्तर रूपमा अघि बढाउने एमालेको रणनीति देखिन्छ। सर्वपक्षीय नागरिक संवादका लागि पार्टीले उपाध्यक्ष रघुजी पन्त, उपमहासचिव योगेश भट्टराई र केन्द्रीय सदस्य मीनबहादुर शाहीलाई जिम्मेवारी दिएको छ। उनीहरूले विभिन्न राजनीतिक दल, नागरिक समाज तथा सरोकारवाला पक्षसँग संवाद गर्दै वर्तमान राजनीतिक अवस्थाबारे सहमति खोज्ने प्रयास गर्नेछन्।

संसदभित्र पनि एमालेले आफ्नो भूमिका सशक्त बनाउने तयारी गरेको छ। दलहरूसँग सहकार्य र प्रभावकारी प्रस्तुति गर्ने जिम्मेवारी उपाध्यक्ष रामबहादुर थापा ‘बादल’ र सचिव पद्मा अर्याललाई दिइएको छ। यससँगै भोलि दिउँसो ३ बजे संसदीय दलको बैठक बस्नेछ, जहाँ संसदभित्रको रणनीति तय गरिनेछ। एमालेले आन्दोलनलाई अझ सशक्त बनाउन तत्कालै केन्द्रीय कमिटी बैठक बोलाउने निर्णयसमेत गरेको छ। उक्त बैठकले आन्दोलनका थप कार्यक्रमहरू तय गर्नेछ र वर्तमान राजनीतिक अवस्थाको समीक्षा गर्नेछ। एमालेले पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकको गिरफ्तारीलाई पनि राजनीतिक प्रतिशोधको रूपमा व्याख्या गरेको छ। पार्टीका अनुसार सत्ता पक्षले विपक्षी नेताहरूलाई लक्षित गर्दै राज्य संयन्त्रको दुरुपयोग गरेको छ, जुन लोकतान्त्रिक मूल्य र मान्यताविपरीत रहेको एमालेको ठहर छ।

सरकारको कदमप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै एमालेले अबको आन्दोलनलाई निर्णायक बनाउने संकेत दिएको छ। पार्टीले देशभरका कार्यकर्ता, समर्थक र आम नागरिकलाई आन्दोलनमा सहभागी हुन आह्वान गरेको छ। एमाले नेताहरूका अनुसार आन्दोलन केवल एक व्यक्तिको गिरफ्तारीविरुद्ध मात्र नभई लोकतन्त्र, विधिको शासन र नागरिक अधिकारको रक्षा गर्ने उद्देश्यले केन्द्रित हुनेछ। राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार एमालेको यो आन्दोलनले देशको समग्र राजनीतिक वातावरणलाई थप तातो बनाउने सम्भावना छ। विशेषगरी केन्द्रित रूपमा आयोजना गरिने काठमाडौँको प्रदर्शनले सरकारमाथि प्रत्यक्ष दबाब सिर्जना गर्न सक्छ। साथै, आन्दोलनको स्वरूप र जनसहभागिताले आगामी राजनीतिक समीकरणमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने आकलन गरिएको छ।

यता सरकार पक्षले भने एमालेको आरोपलाई अस्वीकार गर्दै कानुनी प्रक्रिया अनुसार नै कारबाही गरिएको दाबी गरिरहेको छ। तर, एमालेले यसलाई राजनीतिक प्रतिशोध भन्दै आन्दोलनको बाटो रोजेपछि आगामी दिनमा सत्ता र प्रतिपक्षबीचको टकराव अझ बढ्ने संकेत देखिएको छ। समग्रमा, एमालेले घोषणा गरेको चरणबद्ध आन्दोलनले देशको राजनीतिक माहोललाई नयाँ मोडमा पु¥याएको छ। जिल्ला, पालिका, वडा हुँदै प्रदेश र केन्द्रसम्म फैलिने यो आन्दोलनले आगामी दिनमा कस्तो परिणाम ल्याउने हो भन्ने चासो सर्वत्र बढेको छ।
शुक्रबार पक्राउ परेका ओलीलाई रिहाइको लागि पत्नी राधिका शाक्यको तर्फबाट बन्दीप्रत्यक्षीकरणको रिट दायर भइसकेको छ । ओली अहिले त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा उपचाररत छन् । अस्पतालले उनको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य बन्दै गएको र डिस्चार्ज गर्न मिल्ने भनेको छ । अदालतबाट म्याद लिएर प्रहरीले उनीमाथि अनुसन्धान अघि बढाएको छ । एमाले भने अदालतम मुद्दा हुँदाहुँदै सडक आन्दोलन घोषणा गरिरहेको छ ।